Soalan 8:
Jadual 3 menunjukkan statistik penagih dadah dari tahun 2016 hingga 2018 di negara X .
(a) Nyatakan satu contoh dadah. [1 markah]
(b) Sejenis dadah halusinogen diberikan kepada pesakit semasa menjalani pembedahan. Nyatakan fungsi dadah tersebut dalam proses pembedahan. [2 markah]
(c) Berdasarkan Jadual 3, nyatakan pola bilangan penagih dadah mengikut tahun. Jelaskan. [2 markah]
(d) Terdapat segelintir atlet yang menyalahgunakan dadah dan menggunakan bahan terlarang dalam pertandingan sukan.
Wajarkan pernyataan tersebut. [1 markah]
Jawapan:
(a)
Barbiturat // Alkohol // Amfetamina // Pelarut // Ketamin
Penjelasan:
Setiap contoh ini mewakili kategori dadah yang berbeza, dengan kesan yang berbeza terhadap badan, dan penting untuk memahami risiko yang berkaitan dengan penggunaannya.
(b)
– Fungsi dadah halusinogen semasa pembedahan adalah sebagai ubat bius untuk mengurangkan kesakitan
– Menjadikan pesakit tidak sedarkan diri supaya mereka tidak merasa sakit atau sedar semasa pembedahan dijalankan.
Penjelasan:
Semasa pembedahan, adalah penting pesakit tidak merasa sakit dan berada dalam keadaan tidak sedarkan diri bagi mengelakkan trauma, pergerakan tidak terkawal atau tindak balas tekanan yang boleh mengganggu prosedur pembedahan. Dadah jenis halusinogen mempengaruhi sistem saraf pusat dengan mengubah persepsi dan menghasilkan kesan sedatif atau disosiatif, yang membantu mengawal kesakitan dan mengekalkan keadaan tidak sedar.
(c)
– Bilangan penagih dadah menunjukkan penurunan dari tahun 2016 hingga 2018.
– Ini menunjukkan bahawa langkah-langkah pencegahan dan kesedaran mungkin telah berkesan dalam mengurangkan kadar penagihan dadah.
Penjelasan:
Pada tahun 2016, jumlah penagih adalah 30 844. Jumlah ini menurun kepada 25922 pada tahun 2017 dan seterusnya menurun lagi kepada 24867 pada tahun 2018. Penurunan ini berlaku dalam kedua-dua kategori. Iaitu, penagih baharu dan penagih berulang.
(d)
– Sebilangan atlet menyalahgunakan dadah dan bahan terlarang untuk meningkatkan prestasi fizikal seperti menambah kekuatan, ketahanan, atau kelajuan melebihi had semula jadi.
– Mereka juga mungkin menggunakannya untuk pulih dengan lebih cepat daripada kecederaan
– Namun begitu, tindakan ini memberikan kelebihan tidak adil kepada mereka, melanggar prinsip permainan adil, dan boleh menyebabkan risiko kesihatan serius seperti kerosakan organ, ketidakseimbangan hormon, atau kesan psikologi.
Penjelasan:
Dalam sukan berprestasi tinggi, atlet sepatutnya bergantung kepada latihan semula jadi, disiplin, dan kemahiran. Namun, ada atlet yang menggunakan dadah atau bahan perangsang seperti steroid, perangsang, atau bahan penambah hormon untuk meningkatkan jisim otot, mengurangkan keletihan, dan meningkatkan tindak balas. Tindakan ini dianggap penyalahgunaan dadah dan melanggar peraturan anti-doping. Penggunaan jangka panjang boleh menyebabkan ketagihan, kegagalan hati atau buah pinggang, penyakit jantung, dan gangguan psikologi seperti agresif atau kemurungan.
Jadual 3 menunjukkan statistik penagih dadah dari tahun 2016 hingga 2018 di negara X .
(a) Nyatakan satu contoh dadah. [1 markah]
(b) Sejenis dadah halusinogen diberikan kepada pesakit semasa menjalani pembedahan. Nyatakan fungsi dadah tersebut dalam proses pembedahan. [2 markah]
(c) Berdasarkan Jadual 3, nyatakan pola bilangan penagih dadah mengikut tahun. Jelaskan. [2 markah]
(d) Terdapat segelintir atlet yang menyalahgunakan dadah dan menggunakan bahan terlarang dalam pertandingan sukan.
Wajarkan pernyataan tersebut. [1 markah]
Jawapan:
(a)
Barbiturat // Alkohol // Amfetamina // Pelarut // Ketamin
Penjelasan:
Setiap contoh ini mewakili kategori dadah yang berbeza, dengan kesan yang berbeza terhadap badan, dan penting untuk memahami risiko yang berkaitan dengan penggunaannya.
(b)
– Fungsi dadah halusinogen semasa pembedahan adalah sebagai ubat bius untuk mengurangkan kesakitan
– Menjadikan pesakit tidak sedarkan diri supaya mereka tidak merasa sakit atau sedar semasa pembedahan dijalankan.
Penjelasan:
Semasa pembedahan, adalah penting pesakit tidak merasa sakit dan berada dalam keadaan tidak sedarkan diri bagi mengelakkan trauma, pergerakan tidak terkawal atau tindak balas tekanan yang boleh mengganggu prosedur pembedahan. Dadah jenis halusinogen mempengaruhi sistem saraf pusat dengan mengubah persepsi dan menghasilkan kesan sedatif atau disosiatif, yang membantu mengawal kesakitan dan mengekalkan keadaan tidak sedar.
(c)
– Bilangan penagih dadah menunjukkan penurunan dari tahun 2016 hingga 2018.
– Ini menunjukkan bahawa langkah-langkah pencegahan dan kesedaran mungkin telah berkesan dalam mengurangkan kadar penagihan dadah.
Penjelasan:
Pada tahun 2016, jumlah penagih adalah 30 844. Jumlah ini menurun kepada 25922 pada tahun 2017 dan seterusnya menurun lagi kepada 24867 pada tahun 2018. Penurunan ini berlaku dalam kedua-dua kategori. Iaitu, penagih baharu dan penagih berulang.
(d)
– Sebilangan atlet menyalahgunakan dadah dan bahan terlarang untuk meningkatkan prestasi fizikal seperti menambah kekuatan, ketahanan, atau kelajuan melebihi had semula jadi.
– Mereka juga mungkin menggunakannya untuk pulih dengan lebih cepat daripada kecederaan
– Namun begitu, tindakan ini memberikan kelebihan tidak adil kepada mereka, melanggar prinsip permainan adil, dan boleh menyebabkan risiko kesihatan serius seperti kerosakan organ, ketidakseimbangan hormon, atau kesan psikologi.
Penjelasan:
Dalam sukan berprestasi tinggi, atlet sepatutnya bergantung kepada latihan semula jadi, disiplin, dan kemahiran. Namun, ada atlet yang menggunakan dadah atau bahan perangsang seperti steroid, perangsang, atau bahan penambah hormon untuk meningkatkan jisim otot, mengurangkan keletihan, dan meningkatkan tindak balas. Tindakan ini dianggap penyalahgunaan dadah dan melanggar peraturan anti-doping. Penggunaan jangka panjang boleh menyebabkan ketagihan, kegagalan hati atau buah pinggang, penyakit jantung, dan gangguan psikologi seperti agresif atau kemurungan.
Soalan 9:
Rajah 8.1 menunjukkan isu sosiosaintifik terhadap alam sekitar.
(a) Berdasarkan Rajah 8.1, nyatakan satu sektor Tenaga Hijau yang berkaitan. B. [1 markah]
(b) Kebakaran kecil sering terjadi di tapak pelupusan sampah disebabkan oleh gas metana yang terhasil daripada proses pereputan.
Terangkan bagaimana situasi ini menyebabkan pemanasan global semakin serius. [1 markah]
(c) Pihak berkuasa tempatan ingin memperkasa amalan 5R (Tolak, Kurangkan, Guna Semula, Kitar Semula dan Pemulihan).
Wajarkan tindakan pihak berkuasa tempatan tersebut. [2 markah]
(d) Rajah 8.2 menunjukkan bahan dan alat yang digunakan untuk menghasilkan baja kompos.
Anda ingin menghasilkan baja kompos melalui proses biologi di rumah anda.
Berdasarkan bahan dan alat dalam Rajah 8.2, terangkan kaedah untuk menghasilkan baja kompos tersebut.
1. Kumpulkan sisa organik ke dalam baldi bertutup.
2. …………
3. …………
4. …………
5. Taburkan baja pada tanah.
[3 markah]
Jawapan:
(a) Sektor pengurusan sisa dan air sisa
Penjelasan:
Rajah menunjukkan sampah yang terkumpul di dalam tong sampah, manakala pembuangan sisa kumbahan ke dalam sumber air yang menggambarkan masalah pengurusan sisa pepejal dan air sisa.
(b)
– Gas metana ialah gas rumah hijau di mana ia memerangkap haba lebih kuat berbanding karbon dioksida (CO2).
– Apabila jumlah metana meningkat dalam atmosfera, ia menyebabkan suhu bumi meningkat, lalu menyumbang kepada kesan rumah hijau dan mempercepatkan pemanasan global.
Penjelasan:
Pengumpulan gas metana menyumbang kepada pemanasan global dengan membebaskan gas rumah hijau yang meningkatkan suhu atmosfera.
(c)
– Pihak berkuasa tempatan memperkasa amalan 5R kerana ia dapat mengurangkan jumlah sisa pepejal yang dihantar ke tapak pelupusan, sekali gus mengurangkan pencemaran alam sekitar seperti bau busuk, pencemaran air dan udara.
– Amalan 5R juga dapat menjimatkan kos pelupusan sisa, mengurangkan penggunaan sumber semula jadi, dan menggalakkan kelestarian alam sekitar untuk generasi akan datang.
Penjelasan:
Langkah memperkasa amalan 5R adalah wajar kerana ia memberi manfaat kepada alam sekitar, ekonomi, dan masyarakat.
(d)
Penyediaan baja kompos:
2. Tambahkan gula perang dan minuman berkultur ke dalam baldi.
3. Kacau campuran tersebut untuk memastikan semua bahan bercampur dengan baik.
4. Tutup baldi dan biarkan campuran tersebut selama beberapa minggu untuk proses penguraian.
Penjelasan:
Untuk menyediakan baja kompos, kumpulkan sisa organik dalam baldi bertutup yang berlubang, tambah gula perang dan minuman berkultur, kacau setiap minggu, biarkan mereput selama beberapa minggu, kemudian taburkan di atas tanah.
Rajah 8.1 menunjukkan isu sosiosaintifik terhadap alam sekitar.
(a) Berdasarkan Rajah 8.1, nyatakan satu sektor Tenaga Hijau yang berkaitan. B. [1 markah](b) Kebakaran kecil sering terjadi di tapak pelupusan sampah disebabkan oleh gas metana yang terhasil daripada proses pereputan.
Terangkan bagaimana situasi ini menyebabkan pemanasan global semakin serius. [1 markah]
(c) Pihak berkuasa tempatan ingin memperkasa amalan 5R (Tolak, Kurangkan, Guna Semula, Kitar Semula dan Pemulihan).
Wajarkan tindakan pihak berkuasa tempatan tersebut. [2 markah]
(d) Rajah 8.2 menunjukkan bahan dan alat yang digunakan untuk menghasilkan baja kompos.
Anda ingin menghasilkan baja kompos melalui proses biologi di rumah anda.
Berdasarkan bahan dan alat dalam Rajah 8.2, terangkan kaedah untuk menghasilkan baja kompos tersebut.
1. Kumpulkan sisa organik ke dalam baldi bertutup.
2. …………
3. …………
4. …………
5. Taburkan baja pada tanah.
[3 markah]
Jawapan:
(a) Sektor pengurusan sisa dan air sisa
Penjelasan:
Rajah menunjukkan sampah yang terkumpul di dalam tong sampah, manakala pembuangan sisa kumbahan ke dalam sumber air yang menggambarkan masalah pengurusan sisa pepejal dan air sisa.
(b)
– Gas metana ialah gas rumah hijau di mana ia memerangkap haba lebih kuat berbanding karbon dioksida (CO2).
– Apabila jumlah metana meningkat dalam atmosfera, ia menyebabkan suhu bumi meningkat, lalu menyumbang kepada kesan rumah hijau dan mempercepatkan pemanasan global.
Penjelasan:
Pengumpulan gas metana menyumbang kepada pemanasan global dengan membebaskan gas rumah hijau yang meningkatkan suhu atmosfera.
(c)
– Pihak berkuasa tempatan memperkasa amalan 5R kerana ia dapat mengurangkan jumlah sisa pepejal yang dihantar ke tapak pelupusan, sekali gus mengurangkan pencemaran alam sekitar seperti bau busuk, pencemaran air dan udara.
– Amalan 5R juga dapat menjimatkan kos pelupusan sisa, mengurangkan penggunaan sumber semula jadi, dan menggalakkan kelestarian alam sekitar untuk generasi akan datang.
Penjelasan:
Langkah memperkasa amalan 5R adalah wajar kerana ia memberi manfaat kepada alam sekitar, ekonomi, dan masyarakat.
(d)
Penyediaan baja kompos:
2. Tambahkan gula perang dan minuman berkultur ke dalam baldi.
3. Kacau campuran tersebut untuk memastikan semua bahan bercampur dengan baik.
4. Tutup baldi dan biarkan campuran tersebut selama beberapa minggu untuk proses penguraian.
Penjelasan:
Untuk menyediakan baja kompos, kumpulkan sisa organik dalam baldi bertutup yang berlubang, tambah gula perang dan minuman berkultur, kacau setiap minggu, biarkan mereput selama beberapa minggu, kemudian taburkan di atas tanah.
Soalan 10:
Rajah 9.1 menunjukkan tiga kamera, P, Q dan R .
(a)(i) Nyatakan jenis kanta yang digunakan dalam Rajah 9.1. [1 markah]
(ii) Kanta pembesar juga menggunakan kanta seperti dalam Rajah 9.1. Nyatakan satu ciri imej yang dihasilkan oleh kanta pembesar. [1 markah]
(b) Berdasarkan Rajah 9.1, pilih kamera yang paling sesuai untuk mengambil gambar pemandangan.
Jelaskan.
[2 markah]
(c) Anda ingin melihat permukaan bulan dengan lebih jelas dengan menggunakan teleskop ringkas.
Dengan menggunakan bahan-bahan dalam Rajah 9.2, lakar tanpa melabel dan terangkan model teleskop ringkas tersebut.
Lakarkan model teleskop ringkas tanpa melabel dalam ruang yang disediakan.
[1 markah]
Terangkan model anda:
[2 markah]
Jawapan:
(a)(i) Kanta cembung
Penjelasan:
Kanta dalam rajah itu menumpukan cahaya ke satu titik, yang merupakan ciri utama kanta cembung kerana ia menumpukan cahaya untuk membentuk imej yang jelas.
(a)(ii) Maya // Tegak // Dibesarkan
Penjelasan:
Kanta pembesar menggunakan kanta cembung yang menghasilkan imej maya, tegak, dan lebih besar apabila objek berada lebih dekat daripada panjang fokus kanta.
(b)
– Kamera yang paling sesuai ialah kamera P.
– Kamera P mempunyai medan penglihatan yang paling luas, kerana panjang fokus (f) kanta adalah paling pendek.
– Ini membolehkan kamera merakam pemandangan yang lebih luas, sesuai untuk mengambil gambar landskap.
(c)
– Tolak satu markah jika berlabel.
Penerangan:
– Kanta tebal ialah kanta objektif. Ia diletakkan di hujung hadapan teleskop untuk mengumpulkan cahaya dari objek jauh seperti permukaan bulan.
– Kanta nipis ialah kanta mata. Ia diletakkan di hujung belakang teleskop untuk membesarkan imej yang telah difokuskan oleh kanta objektif.
Penjelasan:
Kanta tebal digunakan sebagai kanta objektif kerana ia boleh mengumpulkan lebih banyak cahaya dari objek jauh seperti bulan. Kanta nipis digunakan sebagai kanta mata kerana ia membesarkan imej yang dibentuk oleh kanta objektif.
Rajah 9.1 menunjukkan tiga kamera, P, Q dan R .
(a)(i) Nyatakan jenis kanta yang digunakan dalam Rajah 9.1. [1 markah]
(ii) Kanta pembesar juga menggunakan kanta seperti dalam Rajah 9.1. Nyatakan satu ciri imej yang dihasilkan oleh kanta pembesar. [1 markah]
(b) Berdasarkan Rajah 9.1, pilih kamera yang paling sesuai untuk mengambil gambar pemandangan.
Jelaskan.
[2 markah]
(c) Anda ingin melihat permukaan bulan dengan lebih jelas dengan menggunakan teleskop ringkas.
Dengan menggunakan bahan-bahan dalam Rajah 9.2, lakar tanpa melabel dan terangkan model teleskop ringkas tersebut.
Lakarkan model teleskop ringkas tanpa melabel dalam ruang yang disediakan.
Terangkan model anda:
[2 markah]
Jawapan:
(a)(i) Kanta cembung
Penjelasan:
Kanta dalam rajah itu menumpukan cahaya ke satu titik, yang merupakan ciri utama kanta cembung kerana ia menumpukan cahaya untuk membentuk imej yang jelas.
(a)(ii) Maya // Tegak // Dibesarkan
Penjelasan:
Kanta pembesar menggunakan kanta cembung yang menghasilkan imej maya, tegak, dan lebih besar apabila objek berada lebih dekat daripada panjang fokus kanta.
(b)
– Kamera yang paling sesuai ialah kamera P.
– Kamera P mempunyai medan penglihatan yang paling luas, kerana panjang fokus (f) kanta adalah paling pendek.
– Ini membolehkan kamera merakam pemandangan yang lebih luas, sesuai untuk mengambil gambar landskap.
(c)
– Tolak satu markah jika berlabel.
Penerangan:
– Kanta tebal ialah kanta objektif. Ia diletakkan di hujung hadapan teleskop untuk mengumpulkan cahaya dari objek jauh seperti permukaan bulan.
– Kanta nipis ialah kanta mata. Ia diletakkan di hujung belakang teleskop untuk membesarkan imej yang telah difokuskan oleh kanta objektif.
Penjelasan:
Kanta tebal digunakan sebagai kanta objektif kerana ia boleh mengumpulkan lebih banyak cahaya dari objek jauh seperti bulan. Kanta nipis digunakan sebagai kanta mata kerana ia membesarkan imej yang dibentuk oleh kanta objektif.